اگر دیده‌اید سگتان قبل از خواب روی تخت یا تشکش با پنجه‌هایش چند بار زمین را می‌خراشد، تشک را جابه‌جا می‌کند یا حتی طوری رفتار می‌کند که انگار می‌خواهد داخل آن یک حفره درست کند، احتمالاً با یک رفتار کاملاً طبیعی سگ‌ها روبه‌رو هستید.

این رفتار ممکن است برای ما عجیب به نظر برسد، اما برای سگ‌ها بخشی از فرایند آماده‌کردن محل استراحت است و ریشه در رفتارهای غریزی اجدادشان دارد.

چرا سگ قبل از خواب جای خود را می‌کند؟

1. آماده‌کردن یک جای راحت برای خواب

یکی از ساده‌ترین دلایل این رفتار، آماده‌کردن محل خواب است.

سگ با خراشیدن، چرخیدن و جابه‌جا کردن سطح زیر بدنش تلاش می‌کند محل استراحتش را برای خودش مناسب‌تر کند. اجداد سگ‌ها برای خوابیدن در طبیعت ممکن بود علف‌ها، برگ‌ها یا شاخه‌های اطراف را کنار بزنند تا فضای مناسب‌تری برای استراحت ایجاد کنند.

به همین دلیل، حتی یک سگ خانگی که روی یک تشک نرم و راحت می‌خوابد هم ممکن است همان رفتار را تکرار کند.

2. یک غریزه قدیمی برای ساختن «لانه»

سگ‌ها تمایل طبیعی به پیدا کردن فضاهای امن و نسبتاً محصور برای استراحت دارند. حفر کردن زمین و آماده‌کردن یک محل گود می‌توانست برای اجداد وحشی آن‌ها نوعی پناهگاه ایجاد کند.

این رفتار امروزه در سگ‌های خانگی هم ممکن است به شکل خراشیدن تشک، پتو یا حتی مبل دیده شود.

در واقع، وقتی سگ شما قبل از خواب چند بار جای خودش را می‌کند، ممکن است در حال اجرای نسخه خانگی همان رفتار قدیمی «لانه‌سازی» باشد.

3. تنظیم دمای بدن

حفر کردن فقط برای راحتی نیست؛ می‌تواند به تنظیم دما هم مربوط باشد.

در محیط‌های طبیعی، کنار زدن لایه رویی خاک می‌تواند سگ را به خاک خنک‌تر زیر آن برساند و در هوای گرم به خنک‌شدن بدن کمک کند. در هوای سرد نیز ایجاد یک فضای جمع‌وجورتر می‌تواند به حفظ گرما کمک کند.

البته در خانه، سگ معمولاً نیازی واقعی به حفر کردن تشک برای تنظیم دما ندارد، اما این رفتار غریزی ممکن است همچنان باقی مانده باشد.

4. بعضی سگ‌ها بیشتر این کار را انجام می‌دهند

تمایل به حفاری در همه سگ‌ها یکسان نیست. بعضی نژادها به دلیل سابقه ژنتیکی و کاری‌شان، تمایل بیشتری به حفاری دارند.

برای مثال، برخی سگ‌های گروه تریر در گذشته برای دنبال‌کردن و بیرون‌آوردن حیوانات کوچک از لانه‌های زیرزمینی پرورش داده شده‌اند؛ بنابراین رفتار حفاری در آن‌ها می‌تواند پررنگ‌تر باشد.

آیا این رفتار طبیعی است؟

در بیشتر موارد، بله.

اگر سگتان چند بار جای خوابش را با پنجه می‌کند، کمی می‌چرخد و بعد آرام می‌شود، معمولاً جای نگرانی نیست. این رفتار می‌تواند بخشی از روتین طبیعی قبل از خواب او باشد.

اما اگر حفاری ناگهان شروع شده، به شکل شدید و تکراری انجام می‌شود، سگ نمی‌تواند به‌راحتی آرام بگیرد یا در اثر این رفتار به پنجه‌هایش آسیب می‌زند، بهتر است موضوع را جدی‌تر بررسی کنید.

حفاری شدید یا تکراری گاهی می‌تواند با بی‌حوصلگی، کمبود فعالیت و تحریک ذهنی، اضطراب یا مشکلات رفتاری مرتبط باشد. در بعضی موارد نیز اگر سگ برای پیدا کردن وضعیت راحت مدام جابه‌جا می‌شود و نمی‌تواند آرام بگیرد، بررسی وجود درد یا مشکل جسمی توسط دامپزشک اهمیت دارد.

چطور می‌توانیم به سگمان کمک کنیم؟

اگر این رفتار فقط بخشی از روتین خواب سگ است، معمولاً نیازی به متوقف‌کردنش نیست. بهتر است به جای جنگیدن با یک رفتار طبیعی، محیط مناسبی برایش فراهم کنید:

- یک تشک مناسب و متناسب با اندازه بدنش داشته باشد.

- محل خوابش بیش از حد گرم یا سرد نباشد.

- امکان استراحت در یک فضای آرام و امن را داشته باشد.

- در طول روز به اندازه کافی فعالیت بدنی و تحریک ذهنی دریافت کند.

- اگر حفاری شدید است، ابتدا علت آن را پیدا کنید، نه اینکه فقط خود رفتار را سرکوب کنید.

پس دفعه بعد که سگتان جای خوابش را کند...

لازم نیست فکر کنید دارد تشکش را خراب می‌کند!

ممکن است فقط در حال انجام یکی از قدیمی‌ترین رفتارهای غریزی خودش باشد: آماده‌کردن یک جای امن و راحت برای استراحت.

تا وقتی این رفتار خفیف است و مزاحم زندگی روزمره سگ نمی‌شود، خراشیدن چندباره تشک قبل از خواب معمولاً بخشی طبیعی از رفتار اوست.

یکی از سؤال‌های رایج صاحبان گربه این است: غذای خشک بهتر است یا غذای مرطوب؟

هر دو نوع غذا می‌توانند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشند. انتخاب مناسب به سن، وزن، وضعیت سلامتی، میزان آب مصرفی و نیازهای تغذیه‌ای گربه بستگی دارد.

غذای خشک چیست؟

غذای خشک (Kibble) معمولاً حدود 6 تا 10 درصد آب دارد و به شکل قطعات خشک تولید می‌شود.

مزیت اصلی آن، سهولت استفاده و نگهداری است. همچنین معمولاً قیمت مناسب‌تری دارد، اندازه‌گیری مقدار آن آسان است و می‌توان از آن در بعضی فیدرهای اتوماتیک و اسباب‌بازی‌های غذایی استفاده کرد.

از طرفی، غذای خشک انرژی بیشتری را در حجم کمتری از غذا دارد؛ بنابراین مقدار مصرف آن، به‌خصوص در گربه‌های مستعد اضافه‌وزن، باید کنترل شود.

یک نکته مهم

چون غذای خشک آب کمی دارد، گربه‌ای که بیشتر غذای خشک مصرف می‌کند باید آب کافی از طریق نوشیدن دریافت کند. آب تازه و تمیز باید همیشه در دسترس گربه باشد.

---

غذای مرطوب چیست؟

غذای مرطوب معمولاً حدود 75 تا 80 درصد آب دارد و می‌تواند بخش قابل‌توجهی از آب مورد نیاز گربه را همراه غذا تأمین کند.

این ویژگی برای گربه‌هایی که کم آب می‌نوشند اهمیت بیشتری دارد. در بعضی بیماری‌ها مانند مشکلات ادراری یا بیماری مزمن کلیه نیز دامپزشک ممکن است افزایش دریافت آب را توصیه کند.

غذای مرطوب همچنین معمولاً خوش‌خوراک‌تر است و می‌تواند برای بعضی گربه‌های بدغذا یا کم‌اشتها مناسب باشد.

از طرف دیگر، معمولاً قیمت بالاتری دارد و پس از باز شدن باید در شرایط مناسب نگهداری شود. همچنین نباید برای مدت طولانی در دمای محیط داخل ظرف باقی بماند.

---

غذای خشک بهتر است یا مرطوب؟

اگر هر دو محصول از نظر تغذیه‌ای کامل و متعادل باشند، هر دو می‌توانند برای یک گربه سالم مناسب باشند.

حتی می‌توان از ترکیب غذای خشک و مرطوب استفاده کرد؛ مثلاً از غذای خشک برای راحتی و از غذای مرطوب برای افزایش دریافت آب.

اگر هر دو را در رژیم قرار می‌دهید، مقدار مصرف هر کدام باید طوری تنظیم شود که مجموع کالری روزانه از نیاز گربه بیشتر نشود.

---

آیا غذای خشک دندان‌های گربه را تمیز می‌کند؟

این تصور که هر غذای خشکی باعث تمیزی دندان گربه می‌شود، درست نیست.

بعضی غذاهای خشک به‌طور اختصاصی برای سلامت دهان و دندان طراحی شده‌اند و ممکن است به کنترل پلاک کمک کنند، اما خشک بودن غذا به‌تنهایی جایگزین مراقبت‌های دندانی و معاینه دامپزشکی نیست.

---

اگر گربه آب کمی می‌نوشد چه کنیم؟

برای گربه‌ای که آب کمی می‌نوشد، افزایش رطوبت رژیم غذایی می‌تواند به دریافت آب بیشتر کمک کند. غذای مرطوب یکی از راه‌های این کار است و در بعضی شرایط می‌توان مقدار مناسبی آب نیز به غذا اضافه کرد.

با این حال، آب تازه باید همیشه در دسترس گربه باشد.

اگر گربه سابقه بیماری کلیوی، مشکلات ادراری یا سنگ‌های ادراری دارد، انتخاب غذا بهتر است با نظر دامپزشک انجام شود؛ چون ممکن است به رژیم درمانی اختصاصی نیاز داشته باشد.

---

مهم‌تر از خشک یا مرطوب بودن غذا چیست؟

هنگام انتخاب غذا، این موارد را بررسی کنید:

1. کامل و متعادل بودن غذا

محصول باید نیازهای تغذیه‌ای گربه را متناسب با کاربرد خود تأمین کند.

2. سن گربه

غذا باید متناسب با مرحله زندگی گربه انتخاب شود.

3. مقدار کالری

مقدار غذای روزانه باید با نیاز انرژی گربه هماهنگ باشد.

4. وزن و شرایط بدنی

گربه‌های دارای اضافه‌وزن یا کم‌وزن ممکن است به تنظیم متفاوتی در رژیم نیاز داشته باشند.

5. وضعیت سلامتی و میزان آب دریافتی

گربه‌های مبتلا به بیماری‌هایی مانند مشکلات کلیوی، دیابت یا بیماری‌های ادراری ممکن است به رژیم متفاوتی نیاز داشته باشند.

در نهایت، کدام را انتخاب کنیم؟

هیچ‌کدام به‌طور مطلق برای همه گربه‌ها بهتر نیستند.

غذای خشک و مرطوب هر دو می‌توانند مناسب باشند، به شرطی که از نظر تغذیه‌ای کامل و متعادل باشند و مقدار مصرفشان با نیاز گربه هماهنگ شود.

برای بسیاری از گربه‌ها، ترکیب غذای خشک و مرطوب می‌تواند انتخاب مناسبی باشد. اما اگر گربه آب کمی می‌نوشد یا بیماری خاصی دارد، میزان رطوبت رژیم و نوع غذا اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و بهتر است انتخاب رژیم با توجه به شرایط گربه و در صورت نیاز با نظر دامپزشک انجام شود.

اگر برای خرید غذای گربه به پت‌شاپ بروید، با اصطلاحاتی مثل کنسرو، پوچ، پته، موس، ژله، سوپ و تاپر روبه‌رو می‌شوید. اما این اصطلاحات دقیقاً چه معنایی دارند؟

نکته مهم این است که نوع بسته‌بندی یا بافت غذا به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که محصول غذای اصلی است یا مکمل. برای تشخیص این موضوع باید اطلاعات تغذیه‌ای و دستور مصرف روی بسته‌بندی را بررسی کنید.

غذای تر یا مرطوب گربه چیست؟

غذای مرطوب نسبت به غذای خشک آب بیشتری دارد و معمولاً به شکل کنسرو، پوچ یا بسته‌های مشابه عرضه می‌شود.

بعضی محصولات برای تأمین نیازهای روزانه گربه طراحی شده‌اند و بعضی دیگر فقط غذای مکمل، تشویقی یا افزودنی هستند.

کنسرو گربه چیست؟

کنسرو بیشتر به نوع بسته‌بندی اشاره دارد، نه نوع بافت غذا.

یک کنسرو می‌تواند پته، موس، غذای تکه‌ای در سس، غذای ژله‌ای یا بافت‌های دیگر داشته باشد.

بنابراین صرفاً از روی کلمه «کنسرو» نمی‌توان درباره ارزش تغذیه‌ای یا مناسب بودن آن به عنوان غذای اصلی تصمیم گرفت.

پوچ (Pouch) چیست؟

پوچ یک بسته‌بندی نرم و انعطاف‌پذیر برای غذای مرطوب است.

ممکن است داخل یک پوچ غذای تکه‌ای در سس، پته، ژله یا انواع دیگر غذای مرطوب وجود داشته باشد.

پس پوچ و کنسرو را نمی‌توان صرفاً بر اساس بسته‌بندی با هم مقایسه کرد. فرمول و جایگاه تغذیه‌ای محصول مهم‌تر است.

پته (Pâté) چیست؟

پته به بافت غذا اشاره دارد. مواد غذایی در آن معمولاً به شکل نرم و نسبتاً یکدست درآمده‌اند و تکه‌های مشخص گوشت کمتر دیده می‌شود.

موس (Mousse) چیست؟

موس نیز بافتی نرم، لطیف و یکدست دارد و معمولاً ظاهری کرمی یا پوره‌مانند دارد.

پته و موس هر دو نوع بافت هستند و می‌توانند در بسته‌بندی‌های مختلف عرضه شوند.

غذای تکه‌ای در سس (Gravy)

در این نوع غذا، تکه‌های گوشت یا سایر مواد غذایی داخل سس قرار دارند. سس می‌تواند به افزایش رطوبت دریافتی کمک کند.

با این حال، وجود سس یا تکه‌های گوشت به‌تنهایی نشان‌دهنده کامل بودن غذا نیست و باید اطلاعات تغذیه‌ای محصول بررسی شود.

غذای ژله‌ای (Jelly)

در غذاهای ژله‌ای، مواد غذایی داخل یک ماده ژله‌ای قرار گرفته‌اند. تفاوت آن با غذای دارای سس بیشتر به بافت و شکل ارائه غذا مربوط می‌شود.

انتخاب بین ژله و سس می‌تواند به سلیقه گربه و بافت مورد علاقه او بستگی داشته باشد.

سوپ گربه چیست؟

سوپ‌های مخصوص گربه آب زیادی دارند و می‌توانند به افزایش دریافت مایعات کمک کنند.

اما بسیاری از سوپ‌ها غذای مکمل هستند و نمی‌توانند به تنهایی جایگزین غذای اصلی شوند. بنابراین برچسب و دستور مصرف محصول را بررسی کنید.

تاپر (Topper) چیست؟

تاپر محصولی است که مقدار مشخصی از آن روی غذای اصلی اضافه می‌شود تا خوش‌خوراکی یا تنوع رژیم بیشتر شود.

بسیاری از تاپرها مکمل هستند و نباید جایگزین غذای اصلی شوند.

غذای کامل و غذای مکمل چه تفاوتی دارند؟

غذای کامل (Complete):

محصولی است که برای تأمین نیازهای تغذیه‌ای گربه در مرحله سنی یا شرایط مشخص طراحی شده است. اگر قرار است غذای مرطوب را به عنوان غذای اصلی استفاده کنید، روی بسته‌بندی بررسی کنید که برای مصرف کامل و مرحله سنی گربه مناسب باشد.

غذای مکمل (Complementary):

این محصولات به تنهایی برای تأمین تمام نیازهای تغذیه‌ای گربه طراحی نشده‌اند و باید در کنار غذای مناسب دیگر یا به عنوان بخشی از رژیم استفاده شوند.

بنابراین هر چیزی که داخل کنسرو یا پوچ باشد، الزاماً غذای اصلی نیست.

هنگام خرید غذای تر به چه چیزهایی توجه کنیم؟

1. کامل یا مکمل بودن: اگر قرار است غذای اصلی باشد، باید برای تأمین نیازهای تغذیه‌ای کامل و متعادل طراحی شده باشد.

2. سن گربه: بررسی کنید محصول برای بچه‌گربه، گربه بالغ یا مرحله سنی مناسب گربه شما تولید شده باشد.

3. وضعیت سلامتی: گربه‌های مبتلا به مشکلات کلیوی، ادراری، دیابت یا اضافه‌وزن ممکن است به رژیم خاصی نیاز داشته باشند. در این شرایط تغییر رژیم بهتر است با نظر دامپزشک انجام شود.

4. کالری: اگر گربه هم غذای خشک و هم غذای تر می‌خورد، مجموع کالری روزانه را در نظر بگیرید.

5. میزان آب: یکی از مزایای مهم غذای مرطوب، آب بیشتر آن نسبت به غذای خشک است.

پس کنسرو بهتر است یا پوچ؟

پاسخ یکسانی برای همه گربه‌ها وجود ندارد.

ممکن است یک گربه پته را دوست داشته باشد و گربه دیگری غذای تکه‌ای در سس را ترجیح دهد. اما مهم‌تر از نوع بسته‌بندی یا بافت، مناسب بودن محصول از نظر تغذیه‌ای، سن و وضعیت سلامت گربه است.

پس هنگام خرید، به جای اینکه فقط بپرسیم:

«کنسرو بهتر است یا پوچ؟»

بهتر است بپرسیم:

«این محصول برای چه گربه‌ای طراحی شده و آیا می‌تواند بخشی از رژیم مناسب گربه من باشد؟»

بعضی از خوراکی‌هایی که برای انسان بی‌خطرند، برای سگ‌ها می‌توانند سمی یا خطرناک باشند. شناخت این مواد و دور نگه داشتن آن‌ها از دسترس سگ، یکی از نکات مهم نگهداری از حیوان خانگی است.

1. شکلات و پودر کاکائو 🍫

شکلات حاوی تئوبرومین و کافئین است که سگ‌ها آن‌ها را کندتر از انسان متابولیزه می‌کنند. شکلات تلخ و پودر کاکائو خطر بیشتری دارند.

علائم مسمومیت می‌تواند شامل استفراغ، اسهال، بی‌قراری، افزایش ضربان قلب، لرزش و در موارد شدید تشنج باشد.

2. انگور و کشمش 🍇

مصرف انگور و کشمش در بعضی سگ‌ها می‌تواند باعث آسیب شدید کلیه و نارسایی کلیوی شود. چون مقدار خطرناک برای همه سگ‌ها مشخص نیست، هرگونه مصرف آن باید جدی گرفته شود.

3. پیاز و سیر 🧅

پیاز و سیر، چه خام و چه پخته، می‌توانند به گلبول‌های قرمز آسیب بزنند و در مقدار کافی باعث کم‌خونی همولیتیک شوند.

پودر پیاز و سیر و غذاهای آماده یا خانگی حاوی آن‌ها نیز می‌توانند خطرناک باشند.

4. قهوه، چای پررنگ و نوشیدنی‌های کافئین‌دار ☕

کافئین می‌تواند باعث بی‌قراری، استفراغ، افزایش ضربان قلب، لرزش و در موارد شدید تشنج شود. دانه و تفاله قهوه را نیز دور از دسترس سگ نگه دارید.

5. الکل 🍷

الکل برای سگ‌ها سمی است و می‌تواند باعث استفراغ، بی‌حالی، عدم تعادل، کاهش دمای بدن، اختلال تنفسی، تشنج و حتی بیهوشی شود.

6. غذاهای خیلی چرب 🍔

غذاهای چرب لزوماً «سم» نیستند، اما مصرف زیاد آن‌ها می‌تواند باعث ناراحتی گوارشی و افزایش خطر پانکراتیت (التهاب لوزالمعده) شود.

غذاهای سرخ‌شده، فست‌فود، گوشت‌های بسیار چرب و حجم زیاد پنیر بهتر است در رژیم سگ جایی نداشته باشند.

اگر سگتان یکی از این مواد را خورد چه کنید؟

اگر سگتان شکلات، انگور، کشمش، پیاز، سیر، کافئین یا الکل مصرف کرد، منتظر ظاهر شدن علائم نمانید و با دامپزشک تماس بگیرید.

هنگام تماس، نوع ماده، مقدار تقریبی، زمان مصرف، وزن سگ و در صورت امکان بسته‌بندی محصول را آماده داشته باشید.

خودسرانه باعث استفراغ سگ نشوید. انجام این کار در بعضی شرایط می‌تواند خطرناک باشد و تصمیم‌گیری درباره آن باید بر اساس ماده مصرف‌شده و وضعیت حیوان انجام شود.

کلام اخر 

یادتان باشد: هر چیزی که سگ دوست دارد، لزوماً برایش مناسب نیست. خوراکی‌های خطرناک را از دسترس او دور نگه دارید و برای تشویقی و میان‌وعده از مواد غذایی مناسب سگ استفاده کنید.